سن یائسگی و خطر ابتلا به دیابت نوع 2

 19 اوت 2017- یک مطالعه‌ی کوهورت نشان داد یائسگی زودرس با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 مرتبط است. همه ی زنان در نهایت بعد از سن خاصی، یائسگی را تجربه می‌کنند. علت اصلی آن قطع تولید استروژن و پروژسترون توسط تخمدان‌ها است. سن وقوع یائسگی از زنی به زن دیگر تفاوت دارد، با این حال سن قاعدگی نهایی برای پیش بینی نتایج سلامت کلیدی است. هر چه سن یائسگی طبیعی بالاتر باشد، خطر مرگ‌ و میر، بیماریهای قلبی عروقی و عوارض آن، پوکی استخوان و شکستگی استخوان کمتر و کیفیت کلی زندگی آنها بهتر خواهد بود.

سن متوسط یائسگی در ایالات متحده 51 سال است و یائسگی زودرس به قطع قاعدگی قبل از سن 40 سالگی اطلاق می‌شود. یائسگی با افزایش وزن، اختلال در هموستازی گلوکز و افزایش در چربی احشایی همراه است که علل اصلی خطر ابتلا به دیابت نوع 2 محسوب می‌شوند.

 دیابت نوع 2 یکی از علل اصلی بیماریهای قلبی عروقی است اما مشخص نیست که آیا یائسگی با خطر ابتلا به دیابت نوع 2 ارتباط دارد یا خیر.

مطالعات حیوانی نشان داده‌اند که استرادیول میزان بافت‌های چربی را کاهش می‌دهد و دارای یک اثر حفاظتی بر متابولیسم گلوگز است. آزمایش‌های دیگر نیز نشان داده‌اند که درمان زنان یائسه با استروژنهای خوراکی، خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را کاهش می‌دهد. بهمین دلیل این مطالعه با هدف بررسی ارتباط بین سن یائسگی طبیعی و خطر ابتلا به دیابت نوع 2 انجام شد.

این پروژه از سال 1990 آغاز گردید، در مجموع 3639 از میان 6816 زن واجد شرایط در آنالیز نهایی شرکت داشتند، هر 3 تا 5 سال محققان آزمایشات دوره ا‌ی فالوآپ افراد شرکت کنندگان را بررسی کرده و به پرونده‌های پزشکی آنان دسترسی کامل داشتند.

همه‌ی زنانی که وضعیت یائسگی آنها ناشناخته بود، سن یائسگی آنها مشخص نبود، پیش از این به دیابت نوع 2مبتلا بودند، یائسگی غیر طبیعی داشته یا نوع یائسگی آنها مشخص نبود، از مطالعه حذف شدند.

 سن یائسگی افراد با پرسشنامه‌هایی در خانه یا از طریق مکاتبه با ارائه دهندگان خدمات بهداشتی ارزیابی شد، محققان وضعیت سلامتی فعلی افراد، سابقه‌ی پزشکی، وضعیت کشیدن سیگار و وضعیت اقتصادی اجتماعی این افراد را بررسی کردند. از مدلهای خطرات متناسب کاکس، برای ارزیابی اینکه آیا سن یائسگی طبیعی، پیوسته یا قطعی بوده است و اینکه با دیابت نوع 2 همراه بوده است، استفاده گردید.

 محققان برای بررسی اینکه سن افراد مستقل از ابتلا به دیابت آنها بوده است، عوامل دیگری نظیر عوامل خطر متابولیکی، فشار خون سیستولیک، مصرف الکل، وضعیت دیابت والدین، استفاده از درمان جایگزینی هورمون، میزان فعالیت بدنی، استفاده از داروهای کاهش دهنده‌ی چربی را در نظر گرفتند.

میانگین سن ورود به مطالعه 66.9سال بود و میانگین سن یائسگی این افراد 50 سال بود، 2.3  درصد از افراد شرکت کننده قبل از سن 40 سالگی یائسه شده و 8.2درصد از آنها بین 40 تا 44 سالگی یائسه شده بودند. متوسط زمان شروع یائسگی 15 سال بود. نسبت خطر برای ارتباط بین سن یائسگی طبیعی و دیابت نوع 2 برای زنانی که در سن کمتر از 40 سال ، بین 40 تا 44 سال و بین 45 تا 55 سال یائسه شده بودند به ترتیب برابر با 3.65، 2.36 و 1.62بود.

 این نتایج نشان داد که هر چه سن شروع یائسگی کمتر باشد، خطر ابتلا به دیابت نوع 2 بیشتر است و این ارتباط مستقل از عوامل خطری نظیر BMI، میزان قندخون، عوامل ژنتیکی و میزان هورمونهای جنسی درون زا است.

عوامل شیوه‌ی زندگی نظیر الکل و استفاده از تنباکو، دارای اثرات منفی بر سن یائسگی هستند به نحوی که زنان سیگاری به طور متوسط 2 سال زودتر از زنان  غیر سیگاری یائسه می‌شوند. محققان هر دو متغیر را درنظر گرفتند و پس از محدود نمودن تحقیقات خود به زنان غیر سیگاری و بررسی همان سن یائسگی، نتایج مشابهی را از نظر ارتباط  با دیابت به دست آوردند.

مکانیسم ابتلا به دیابت نوع 2 و ارتباط آن با سن شروع یائسگی هنوز مشخص نیست و برای تعیین مسیرهای بیولوژیک مسئول این ارتباط به تحقیقات بیشتری نیاز می‌باشد.

خلاصه‌ی نتایج این تحقیق به شرح زیر است:

·        شروع زود هنگام یائسگی با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 ارتباط دارد.

·        هر چه سن یائسگی طبیعی بالاتر باشد، میزان مرگ ‌و میر کاهش می‌يابد و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی وعوارض آن، خطر پوکی استخوان و شکستگی استخوان کمتر است و همین موضوع سبب می شود کیفیت زندگی زنان بهتر ‌باشد.

·         سیگار کشیدن و مصرف الکل منظم باعث می‌گردد زنان به طور متوسط دو سال زودتر از زمان طبیعی یائسه شوند.

منابع و سایت خبر:

Muka, Taulant, et al. “Age at natural menopause and risk of type 2 diabetes: a prospective cohort study.” Diabetologia (2017): 1-10.

Gold, Ellen B. “The Timing of the Age at Which Natural Menopause Occurs.” Obstetrics and Gynecology Clinics of North America 38.3 (2011): 425–440. PMC. Web. 11 Aug. 2017.

http://www.diabetesincontrol.com/age-at-menopause-and-type-2-diabetes-risk